Prace na wysokościach

Montaż anteny często wymaga wejścia na drabinę, dach, maszt albo drzewo. W Polsce pracę na wysokości definiujemy jako pracę wykonywaną na powierzchni na wysokości co najmnie 1m nad poziomem podłogi lub ziemii. Nawet niewielka wysokość może być niebezpieczna, jeżeli pracujący straci równowagę, poślizgnie się albo zostanie uderzony spadającym narzędziem.

Jak przygotować się do pracy na wysokości

Strefę pod miejscem pracy należy odgrodzić i oznaczyć. Przy miejscach dostępnych publicznie powinna znajdować się osoba pilnująca, aby nikt nie wszedł w obszar zagrożenia. Jeżeli praca odbywa się w domu, powinniśmy poinformować o niebezpieczeństwie wszystkich domowników.

W trakcie prac na wysokościach koniecznie trzeba mieć drugą osobę do asysty, która może udzielić pomocy w razie wypadku, wezwać służby ratunkowe oraz zabezpieczyć miejsce zdarzenia.

Przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić również zagrożenia związane z instalacją elektryczną i urządzeniami radiowymi. Należy upewnić się, że wszystkie znajdujące się w pobliżu źródła napięcia zostały odpowiednio zabezpieczone, a urządzenia mogące rozpocząć nadawanie zostały wyłączone i zabezpieczone przed przypadkowym uruchomieniem.

W przypadku pracy w pobliżu anten nadawczych należy dodatkowo upewnić się, że w strefie pracy nie występuje zagrożenie wynikające z oddziaływania pola elektromagnetycznego.

Narzędzia używane na wysokości powinny być przypięte do uprzęży lub stanowiska odpowiednimi linkami narzędziowymi. Śruby, złącza i drobne elementy należy przechowywać w torbie przy uprzęży np. worku zrzutowym. Przedmioty pozostawione luzem na pochyłym dachu mogą zsunąć się nawet bez bezpośredniego potrącenia.

Sprzęt służący do prac na wysokościach

Do zabezpieczania człowieka należy używać wyłącznie sprzętu przeznaczonego do danego zastosowania, zgodnego z wymaganiami producenta oraz właściwymi normami i posiadającego wymagane oznakowanie.

Przed użyciem trzeba sprawdzić, czy elementy tekstylne i metalowe nie są uszkodzone. Sprzęt, który zatrzymał upadek albo którego historii nie znamy, powinien zostać wycofany i oceniony przez osobę kompetentną.

Liny statyczne i pasy

Przy zabezpieczeniu przed upadkiem stosuje się między innymi liny statyczne lub niskorozciągliwe, wykorzystywane jako elementy systemów asekuracyjnych. Sama lina nie zapewnia jednak ochrony przed skutkami upadku - musi być używana w odpowiednio skonfigurowanym systemie, razem z właściwymi urządzeniami i punktem kotwiczenia.

Do powstrzymywania upadku stosuje się również urządzenia samohamowne oraz systemy wyposażone w odpowiednie absorbery energii. Ich zadaniem jest ograniczenie siły działającej na człowieka podczas zatrzymania upadku. W systemach powstrzymywania spadania maksymalna siła działająca na użytkownika nie powinna przekraczać wartości określonych dla danego systemu, typowo 6 kN.

Uprzęże

Uprząż rozkłada siły powstające podczas zatrzymania upadku na większą powierzchnię ciała i umożliwia bezpieczne połączenie pracownika z systemem asekuracyjnym. Przy pracach, w których istnieje ryzyko odpadnięcia, należy stosować uprząż przeznaczoną do ochrony przed upadkiem z wysokości, a nie wyłącznie pas biodrowy lub uprząż sportową.

Karabinki

Karabinki służą do łączenia elementów systemu asekuracyjnego. Powinny być przeznaczone do pracy na wysokości, mieć sprawny mechanizm zamykający i być używane zgodnie z kierunkiem obciążenia przewidzianym przez producenta.

Lonże

Lonża służy do połączenia uprzęży z elementem systemu zabezpieczającego. W zależności od zastosowania może być wykonana z liny statycznej lub innego odpowiedniego materiału i może być wyposażona w absorber energii. W systemach przeznaczonych do określonych zastosowań wykorzystuje się również lonże z lin dynamicznych oraz lonże przeznaczone do pozycjonowania.

Rodzaj lonży należy zawsze dobrać do konkretnego sposobu pracy. Lonża do pozycjonowania nie jest zamiennikiem lonży przeznaczonej do powstrzymywania spadania.

Praca na dachach płaskich i skośnych

Na dachu płaskim najważniejsze jest niedopuszczenie do zbliżenia się do niezabezpieczonej krawędzi. Dobierz długość liny tak, żeby nie wystawała poza obrys dachu.

Dach skośny stwarza dodatkowe ryzyko poślizgnięcia oraz zsunięcia się pracownika, narzędzi i elementów instalacji. Wymaga odpowiedniego systemu ochrony przed upadkiem, niezależnych punktów mocowania. Należy unikać możliwości powstania efektu wahadła, w którym człowiek po upadku przemieszcza się na boki i uderza w dach, komin lub elewację.

Jeżeli do zabezpieczenia wykorzystywany jest system linowy pomiędzy dwoma punktami kotwiczącymi, oba punkty muszą być przeznaczone do takiego zastosowania, a cały system powinien być skonfigurowany zgodnie z instrukcją producenta. Nie należy samodzielnie wykonywać „napiętej liny” pomiędzy przypadkowymi punktami konstrukcji.

Liny nie mogą przebiegać bezpośrednio po ostrych krawędziach. W takich miejscach stosuje się odpowiednie zabezpieczenia i ochraniacze chroniące linę przed przecięciem lub przetarciem tzw. krawędziówki. Punkty mocowania trzeba sprawdzić przed obciążeniem.

Prace na masztach

Wejście na maszt lub drzewo wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ samo utrzymanie równowagi nie jest zabezpieczeniem przed upadkiem. Przed rozpoczęciem pracy należy ocenić stan konstrukcji, szczebli, połączeń i odciągów masztu albo pnia oraz gałęzi drzewa.

Podczas przemieszczania się należy zachowywać ciągłość asekuracji - zanim wypniemy jeden punkt zabezpieczenia, musimy być już prawidłowo wpięci w drugi. Do tego celu stosuje się m.in. odpowiednie lonże z dwoma zakończeniami, pozwalające przepinać się naprzemiennie podczas wchodzenia. Na drzewie nie należy traktować przypadkowej gałęzi jako pewnego punktu asekuracyjnego.

Narzędzia i elementy anteny powinny być zabezpieczone przed upadkiem lub transportowane osobną linką, a osoba znajdująca się poniżej powinna mieć kask i pozostawać poza strefą, w której mogą spaść przedmioty.

Drabina nie powinna być traktowana jako uniwersalny system asekuracyjny. Przed użyciem należy sprawdzić jej stan techniczny, stabilność oraz prawidłowe ustawienie. Podczas pracy należy zachować trzy punkty podparcia, jeżeli charakter wykonywanej czynności na to pozwala, oraz nie wykonywać ruchów powodujących utratę stabilności.

Jeżeli wykonanie pracy wymaga wychylania się, używania obu rąk w sposób uniemożliwiający bezpieczne utrzymanie się na drabinie albo stwarza ryzyko upadku, należy zastosować odpowiednie zabezpieczenie lub użyć innego sposobu dostępu do miejsca pracy.