Dlaczego prąd elektryczny jest niebezpieczny?

Kiedy dochodzi do porażenia?

Do porażenia dochodzi, gdy ciało człowieka staje się częścią zamkniętego obwodu elektrycznego. Może się tak zdarzyć, gdy jednocześnie dotkniemy dwóch punktów znajdujących się pod różnymi napięciami, na przykład przewodu fazowego i ziemi albo dwóch odsłoniętych elementów urządzenia. Prąd zaczyna wówczas przepływać przez ciało.

Co prąd robi z organizmem?

Jeżeli przez człowieka przepływa prąd o nateżęniu mniejszym niż 0.5mA AC w ogóle go nie odczujemy. Wyższy prąd może wywołać bolesne i mimowolne skurcze mięśni, a osoba porażona może nie być w stanie samodzielnie oderwać ręki od przewodu lub urządzenia. Przepływ prądu przez klatkę piersiową może zakłócić pracę serca i oddychanie, doprowadzić do utraty przytomności, zatrzymania krążenia, a nawet śmierci. Możliwe są również oparzenia skóry oraz głębiej położonych tkanek.

O skutkach porażenia decyduje przede wszystkim natężenie prądu przepływającego przez ciało. Napięcie jest jednak tym, co wymusza jego przepływ. Im większe napięcie i mniejszy opór ciała, tym większy prąd może przez nie popłynąć.

Opór skóry nie jest stały. Znacznie maleje, gdy skóra jest mokra, spocona, zabrudzona lub uszkodzona. Z tego powodu obsługiwanie urządzeń elektrycznych mokrymi rękami albo praca w wilgotnym miejscu jest szczególnie niebezpieczna.

Znaczenie ma również czas kontaktu. Im dłużej prąd przepływa przez organizm, tym większe jest ryzyko poważnych obrażeń. Nawet kontakt, który początkowo wydaje się niegroźny, może doprowadzić do ciężkiego porażenia, jeżeli nie zostanie szybko przerwany.

Nie tylko przepływ przez ciało

Energia elektryczna może powodować również obrażenia bez bezpośredniego przepływu prądu przez ciało. Łuk elektryczny może wywołać ciężkie oparzenia i uszkodzić wzrok. Nagły skurcz mięśni lub odruchowe cofnięcie się może natomiast doprowadzić do upadku, uderzenia albo zrzucenia narzędzi.

W stacji amatorskiej zagrożenie może występować między innymi w zasilaczach, instalacji sieciowej, wzmacniaczach, przewodach z uszkodzoną izolacją oraz urządzeniach otwieranych podczas naprawy. Dlatego każdego elementu znajdującego się pod napięciem należy dotykać dopiero po odłączeniu zasilania i upewnieniu się, że praca jest bezpieczna.